Naar blog overzicht - 13-09-2017

Ben jij assertief? Hoe zeg je ‘nee’ tegen je baas?

En hoe blijf je staan voor je eigen idealen?

De vakantie is voor velen weer voorbij. De scholen zijn begonnen, de ontplofte mailbox op het werk wacht geduldig en die stapel post op de deurmat moet ook worden uitgezocht. Hoe makkelijk het is om ‘ja’ te zeggen op vakantie (“Ja, doe nog maar een drankje”, “Ja, laten we nog een keer BBQen”), zo lastig kan het zijn om assertief te zijn en ‘nee’ te zeggen op je werk. Waarom is dat eigenlijk?

Hoe assertief ben jij?

Stel je voor: Je baas vraagt of je morgen over wilt werken, terwijl je net met je partner hebt afgesproken voor een romantische avond. Bovendien heb je deze week al twee keer overgewerkt. Welk antwoord zou jij geven? Reageer je met “Als het niet anders kan, dan moet het maar”. Voel je daarbij meteen een knoop in je maag, want tja…je moet dit ook weer tegen je partner zeggen. Of reageer je met “Nee helaas, ik heb al een andere afspraak staan die ik niet kan verzetten”?

Als je geen ‘nee’ durft te zeggen laat je je vast leiden door gedachten als “als ik ‘nee’ zeg, wordt mijn baas boos”, “zo erg is het nou ook weer niet” of “als ik het niet doe, laat ik mijn team in de steek”. Volledig te begrijpen, maar dit gedrag is subassertief. Je geeft je grenzen niet aan, neemt geen verantwoordelijkheid (je had namelijk al een afspraak met je partner) en voelt je zelfs een slachtoffer. (“Ik ben ook altijd het haasje.”) Hierdoor kom je met jezelf in de problemen en sta je niet voor je eigen idealen. Meer tijd besteden aan je privé-leven of werken aan je groei (bijvoorbeeld een cursus in je vrije tijd) kunnen een onderdeel zijn van jouw idealen. Door geen ‘nee’ te (durven) zeggen, kun je die idealen uit het oog verliezen.

“Je kunt ook teveel rekening houden met anderen. Hoe blijf je staan voor je eigen idealen?”

Als je het verzoek van je baas weigert, ben je juist assertief. Je hoeft niet grof of juist onderdanig te worden als je een verzoek weigert. Integendeel. Als je vastberaden en vriendelijk een verzoek weigert, is de kans groot dat jouw werkgever het begrijpt. En je zelfs zal bewonderen, omdat je voor jezelf opkomt, je eigen mening en gevoelens durft te uiten en dat op een respectvolle manier doet.

Gelijk hebben is het probleem niet. Gelijk krijgen, dát is de kunst.

Gelijk krijgen klinkt wat negatief, drammerig. Terwijl het eigenlijk gewoon ‘overtuigen van een ander’ is. Hoe overtuig je je werkgever, je collega’s, maar ook vrienden en familie ervan wat jouw idealen zijn? Wat belangrijk voor jou is. Jouw ‘gelijk’. Overtuigen is een techniek die je kunt aanleren. Ben je zelf overtuigd van je idealen? Alleen dan kun je ook overtuigend zijn. Komt het er wat slapjes uit (“Tja, eigenlijk had ik een afspraak, dus als het echt niet anders kan…”) dan komt je boodschap niet over. Je bent dan zelf niet volledig overtuigd, dus kan de ander je nog ompraten naar zijn of haar gelijk.

De inhoud en de kwaliteit van je mening en argumenten zijn bijna net zo belangrijk als de manier waarop je het brengt. Doe je het goed dan kun je met overtuigingskracht goed invloed uitoefenen. Stap één is eigenlijk eerst jezelf overtuigen van je argument. Als je dit helder hebt, kun je je boodschap overtuigender brengen.

Overtuigen kun je leren

Er zijn mensen die van nature een uitstraling hebben dat anderen eigenlijk meteen van ze aannemen wat ze zeggen. Of die tandpasta-reclame van een man in witte jas. Die heeft minder moeite zijn verhaal overtuigend te maken. Maar de meeste mensen hebben toch wel moeite met overtuigen. Gelukkig valt het wel te leren. En voor te bereiden. Uiteraard kun je je niet goed voorbereiden op een spontane vraag, maar met een getrainde ‘overtuigspier’ gaat het je in ieder geval een stuk beter af.

Er is niets mis mee om later terug te komen op een verzoek. Reageer bijvoorbeeld met “Vind je het goed dat ik er even over nadenk en er later op de dag even bij je op terug kom?”. Denk ook aan het volgende. Je baas stelt je een vraag, daar verwacht hij of zij een ‘ja’ of ‘nee’ op. Zo simpel is het. Maar als jij dit niet communiceert, als je niet aangeeft wat voor jou belangrijk is, verwacht je wel erg veel van een ander. Hoe kan iemand rekening houden met jouw belangen en gevoelens als je dat zelf niet aangeeft? Wees dus duidelijk!

Opdracht:

Buig je gedachten om. Schrijf de eerste gedachten die door je hoofd schieten als je ‘nee’ wilt zeggen op. Schrijf deze links en schrijf rechts assertieve rationele gedachten. Dat kan er als volgt uitzien:

  • Als ik nee zeg, kwets ik hem → Hij heeft het recht hulp te vragen, ik heb het recht ‘nee’ te zeggen.
  • Als ik nee zeg, wordt hij boos → Het is onmogelijk het iedereen naar de zin te maken. Ik heb het recht om zelf keuzes te maken.
  • Ik moet hem helpen anders ben ik geen goede collega → Ik ben niet verantwoordelijk voor zijn problemen.

Nee zeggen is moeilijk. Maar als je eenmaal goed ‘nee’ kunt zeggen is dat niet alleen voor jezelf heel prettig maar ook voor anderen. Ga jij de komende tijd met assertiviteit oefenen? Laat het mij hieronder weten. Ik ben benieuwd!

Ken jij vrienden of collega’s die ook moeite hebben met ‘nee’ zeggen en hun ‘overtuigspier’ willen oefenen? Deel deze blog dan gerust.