Blog: Een brainstorm organiseren, hoe doe je dat?!
Naar blog overzicht - 11-10-2016

Hoe je zorgt dat jouw brainstorm geen verwoestingen achterlaat

Ik kom ze dikwijls tegen: Organisaties waar mensen ‘even’ met elkaar gaan brainstormen. Supergoed natuurlijk, tenminste als ze dan ook écht gaan brainstormen. Want ik zie nog te vaak dat de term brainstorm misbruikt wordt. Herken je het dat jullie brainstormproces eindigt in een paar ideeën spuien en vooral de ideeën van anderen afschieten? Dat is niet de bedoeling van een brainstorm. Het zou moeten inspireren en een goed gevoel moeten opleveren i.p.v. het gevoel dat jouw ideeën er niet toe doen.

Hoe kun je dan wel effectief brainstormen?

Volgens de bedenker Alex Faikney Osborn is brainstormen:

“Het brein gebruiken om een creatief probleem te bestormen – en dat in commandostijl, waarbij elke bestormer hetzelfde doel aanvalt.”

Ondanks dat brainstormen een creatieve methode is kent een goede brainstorm wel regels. Veel mensen vergeten de belangrijkste regel: Stel je oordeel uit!
De meest gemaakte fout bij brainstorming is dat mensen direct een mening vormen en geven op ideeën van anderen. Hoe goedbedoeld ook, het werkt averechts. Hoeveel kennis je ook hebt van een onderwerp, je blokkeert nieuwe ideeën door je mening direct te delen. Kritiek is killing in deze fase van het brainstormproces. Zelfs positieve of lovende kritiek kan averechts werken. Want waarom krijgen sommige ideeën wel een compliment en anderen niet?

Er zijn nog een aantal regels die belangrijk zijn. Ik zal ze verderop benoemen. Maar eerst is het belangrijk om het grote plaatje van de brainstorm te zien:

De 3 fasen van een goede brainstorm

Een goede brainstorm bestaat uit 3 fasen:

  1. Het bedenken van een prikkelende en duidelijke vraag(stelling)
  2. Een divergerende fase
  3. En een convergerende fase

Tijdens de eerste fase wordt het probleem geformuleerd. Bij een georganiseerde brainstorm kan dit probleem of de vraag al zijn opgesteld maar dan heeft er al iemand over na moeten denken. Vaak werkt dit beter omdat de deelnemers van de brainstorm zich dan volledig op de oplossingen kunnen richten.

In de divergentiefase is het de bedoeling om zoveel mogelijk ideeën te creëren. Wat voor ideeën maakt nog niet uit. Het gaat niet om de kwaliteit maar om de kwantiteit. Wanneer je 80 ideeën hebt is de kans groter dat er een geniaal idee tussen zit dan wanneer je 8 ideeën hebt.

Pas in de convergentiefase wordt er gekeken naar de kwaliteit van de ideeën. In deze fase breng je het aantal ideeën weer terug. Je gaat selecteren. Over het algemeen werkt het beter om voor het selecteren af te spreken waar je op gaat selecteren. Wanneer je concreet maakt WAT een goed idee is krijg je minder discussie. Samen bepaal je dan de voorwaarden van de beste ideeën.

Een goede brainstorm kent regels

De regels van een goede brainstorm:

  • Stel je oordeel uit
  • Focus op kwantiteit
  • Laat logica los (van de hak op de tak of van het ene idee naar een totaal andere idee is prima)
  • Associeer (denk gerust mee en door op ideeën van anderen)

Deze spelregels zorgen voor een heleboel verschillende ideeën in een korte tijd. Om tot nog meer ideeën te komen kan het helpen om creatieve denktechnieken toe te passen. Met deze technieken zullen de deelnemers makkelijker op een andere manier naar zaken kijken. Zo ontstaan er andere ideeën uit nieuwe invalshoeken.

Hoe zorg je er dan voor dat jouw brainstorm goed verloopt?

Spreek in ieder geval af met elkaar dat jullie zullen denken in JA, EN in plaats van JA, MAAR.
Bij elk nieuw idee kun je in plaats van te oordelen en het idee af te schieten beter door denken op dat idee.

Heb je bijvoorbeeld een vervanging nodig voor je huidige vervoersprobleem? Komt er iemand met het idee om te gaan fietsen en zie je problemen voor de carpoolclub denk dan JA, EN: JA, we gaan allemaal met de fiets en regelen ook een tandem om samen op te kunnen fietsen. JA, een tandem EN een bakfiets voor alle spullen. JA een bakfiets EN een bierfiets om met meer mensen op te kunnen. Je snapt het principe…

Zoals je ziet zit er meer achter zo’n ‘simpele’ brainstorm dan je wellicht zou denken. Als je de brainstormtechnieken goed inzet kun je echt veel creatieve ideeën genereren die voor effectieve en soms originele oplossingen zorgen.

Wil je écht goed brainstormen met je team?

Laat me jou dan helpen! Samen formuleren we een duidelijke vraag of probleemstelling om die vervolgens bij je team neer te leggen. Ik breng verschillende creatieve denktechnieken in die de convergentiefase stimuleren waardoor de meeste (en origineelste) ideeën ontstaan. En ik help je op een gestructureerde manier te selecteren in de divergentiefase waardoor de best uitvoerbare ideeën overblijven. En als het even kan werk ik graag nog ietsje langer door om er voor te zorgen dat de ideeën ook daadwerkelijk uitgevoerd worden.

Wat vind jij van brainstormen en hoe pak jij het aan?

Laat hieronder jouw reactie achter…